Nasze działania

Wybrałyśmy portale różnych miast województwa śląskiego, aby pokazać, że nie jest to specyfika jednego obszaru, ale szerszy sposób budowania wizerunku kobiet w mediach lokalnych. Przez miesiąc przyglądałyśmy się artykułom na portalach takich jak: slazag.pl, bielsko.biala.pl, katowice.naszemiasto.pl, dabrowagornicza.naszemiasto.pl, sosnowiec.pl.
Chciałyśmy zweryfikować, czy utrwalone społecznie przekonania dotyczące ról płciowych znajdują odzwierciedlenie w rzeczywistych treściach publikowanych przez media lokalne.

Analiza miała odpowiedzieć na pytanie, czy mężczyźni faktycznie częściej przedstawiani są jako osoby związane z władzą, decyzjami, polityką czy eksperckością, a kobiety częściej pojawiają się w kontekście wyglądu, zakupów, emocji czy życia rodzinnego. Monitoring miał również na celu analizę konkretnych przykładów, aby nie polegać na intuicji czy doświadczeniu członkiń kolektywu Każda Jest Ważna, ale na danych.

Dzięki temu udało się nam przede wszystkim zidentyfikować stereotypy i wykluczające narracje, ale poprzez takie działania chcemy nie tylko pokazywać, gdzie leży problem, ale również promować dobre praktyki dziennikarskie, równościowy język, budować świadomość społeczną dotyczącą wpływu mediów na postrzeganie ról płciowych, wspierać debatę publiczną, w której kobiety mają swoje miejsce jako ekspertki, a także tworzyć rekomendacje dla redakcji i instytucji lokalnych.

Tego typu monitoringi mogą być istotnym narzędziem rzeczniczym i edukacyjnym, pomagającym zmieniać kulturę medialną i wzmacniać głos kobiet w społecznościach lokalnych.
Pozytywnym wynikiem tego monitoringu będzie także współpraca kolektywu Każda Jest Ważna z portalem „Ślązag”, gdzie regularnie będą się pojawiać teksty naszych członkiń, pokazujące kobiety sprawcze, eksperckie, przypominające pomijane dotąd kobiety ważne dla rozwoju kultury, nauki i innych dziedzin życia społecznego w województwie śląskim.

Analiza obecności kobiet w tekstach publikowanych na portalach lokalnych takich jak: slazag.pl, bielsko.biala.pl, katowice.naszemiasto.pl, dabrowagornicza.naszemiasto.pl, sosnowiec.pl, w okresie 1-30 kwietnia 2026 roku:

Analiza obecności kobiet w tekstach publikowanych na portalu „Ślązag” w okresie 1-30 kwietnia 2026 r.
Kobiety pojawiają się najczęściej:

• jako ofiary przemocy, wypadków lub przestępstw
• jako osoby starsze wymagające pomocy lub będące ofiarami oszustw
• jako uczestniczki historii regionalnej

Niestety dużo rzadziej wypowiadają się i są przedstawiane jako ekspertki, liderki, osoby sprawcze.
O kobietach pisano w tym czasie głównie: „kobieta”, „seniorka”, „mieszkanka” „osiemdziesięciolatka”, czyli dość anonimowo, głównie skupiając się na ich wieku, miejscu zamieszkania.
Mamy zbiór tekstów, w których kobieta jest ofiarą, jest bezradna, a teksty mają wymiar sensacyjny. Pojawia się zwroty takie jak: „śmiertelny wypadek drogowy 36-letniej kobiety”, „seniorka oszukana metodą na pracownika banku”, „kobieta wyciągnięta siłą z samochodu”, „81-latka bita przez syna”, „zaginiona 75-letnia kobieta”.
Kobiety pojawiają się także jako bohaterki śląskiej historii regionalnej, choć dużo rzadziej pisze się o sukcesach kobiet.
Przykładowe teksty:
„Śmiertelny wypadek w Wielki Piątek. Nie żyje 36-letnia kobieta kierująca Volkswagenem” https://www.slazag.pl/smiertelny-wpadek-w-wielki-piatek-nie-zyje-36-letnia-kobieta-kierujaca-volkswagenem
„Seniorka z Dąbrowy dała oszustowi 75 tysięcy zł” https://www.slazag.pl/dabrowa-gornicza-oszustwo-na-pracownika-banku-seniorka-sprawca-pomorze
„Kopał i bił staruszkę butelką” https://www.24zaglebie.pl/zawiercie-znecanie-nad-matka
„9 kwietnia 2026 zaginęła 75-letnia Dorota Drabek z Poręby” https://www.24zaglebie.pl/poreba-zaginiona-dorota-drabek
„Uczennice z Rudy Śląskiej w finale ogólnopolskiego programu Samsung - Solve for Tomorrow!” https://www.rudzianin.pl/uczennice-z-rudy-slaskiej-w-finale-ogolnopolskiego-programu-samsung-solve-for-tomorrow?external=1&site=13

Analiza obecności kobiet w tekstach publikowanych na portalu „bielsko.biala.pl” w okresie 1-30 kwietnia 2026 r.

Portal przedstawia kobiety w dość ograniczonym zestawie ról: jako matki, seniorki, postacie mocno związane z religią, bardzo emocjonalne. Dużo rzadziej pojawiają się jako ekspertki czy liderki. Przykładowe teksty:

Mamy kobiety-matki, gdzie pojawiają się sformułowania typu: „dzielna mama”, „jedna z najważniejszych chwil w życiu” w tekście „Trzy karetki pod jednym domem. Niecodzienna seria porodów w bielskim pogotowiu”:
https://bielsko.biala.pl/aktualnosci/60691/trzy-karetki-pod-jednym-domem-niecodzienna-seria-porodow-w-bielskim-pogotowiu
Kobiety w kontekście ich cielesności: czystość, poświęcenie, duchowość, oddanie – to słowa-klucze do opisu kobiety w tekście „Biskup konsekrował dwie nowe dziewice. Wyjątkowa uroczystość w bielskim kościele”
https://bielsko.biala.pl/aktualnosci/60528/biskup-konsekrowal-dwie-nowe-dziewice-wyjatkowa-uroczystosc-w-bielskim-kosciele-foto
Kobiety pojawiają się też jako uczestniczki ważnego wydarzenia sportowego: mistrzostwa świata kobiet do lat 20, ale główny tekst dotyczy samego stadionu, a nie zawodniczek, tekst: „Miasto szykuje się na mistrzostwa świata. Takiej operacji w Bielsku-Białej nie było od 10 lat”
https://bielsko.biala.pl/aktualnosci/60565/miasto-szykuje-sie-na-mistrzostwa-swiata-takiej-operacji-w-bielsku-bialej-nie-bylo-od-10-lat-foto
Mamy także akcje charytatywne czy działania wspólnotowe, gdzie wspomina się o kobietach. W artykule „Niesamowity gest bielskich strażaków. Zrobili to przed remizą i dołączyli do akcji Łatwoganga!” pojawia się „jedna odważna kobieta” uczestnicząca w akcji strażaków, co sugeruje nam, że już sama jej obecność w straży jest ewenementem
https://bielsko.biala.pl/aktualnosci/60685/niesamowity-gest-bielskich-strazakow-zrobili-to-przed-remiza-i-dolaczyli-do-akcji-latwoganga-foto-i-film
W tych tekstach dominuje tradycyjny podział ról, pokazywanie kobiecych historii jako opartych na emocjach, częstsze definiowanie kobiet przez ich relacje społeczne niż sprawczość. Bardzo często są one anonimowe, jako część większej grupy niż indywidualne postaci.

Analiza obecności kobiet w tekstach publikowanych na portalu „Dąbrowa Górnicza. Nasze miasto” w okresie 1-30 kwietnia 2026 r.

Portal ukazuje kobiety jako uczestniczki życia kulturalnego miasta czy zaproszone gościnie na koncerty i wydarzenia na przykład:
https://dabrowagornicza.naszemiasto.pl/trwa-miedzykulturowy-festiwal-folklorystyczny-zaglebie-i-sasiedzi-palacowe-wnetrza-zapraszaja-czeka-taniec-muzyka-i-dobra-zabawa/ar/c1p2-28910531
https://dabrowagornicza.naszemiasto.pl/juz-wkrotce-dni-dabrowy-gorniczej-2026-sprawdz-program-na-scenie-wystapi-krzysztof-zalewski-i-blue-cafe-kto-jeszcze-sie-pojawi/ar/c1p2-28906185
I tego typu tekstów jest najwięcej, zapewne ze względu na ściśle informacyjny charakter portalu, który ma dostarczać czytelniczkom i czytelnikom wiedzy na temat wydarzeń w mieście. Natomiast kobiety są tu także często traktowane zbiorowo, chyba że chodzi o występy publiczne, wtedy mamy wymieniane nazwiska czy nazwy zespołu.
Pojawia się jednak też tekst dotyczący plebiscytu „Kobieca Twarz Roku 2026”. Kobiety są tu przedstawiane jako: „cudowne córki”, „piękne panie” i są oceniane wyłącznie przez pryzmat atrakcyjności wizualnej:
https://dabrowagornicza.naszemiasto.pl/cudowne-corki-z-woj-slaskiego-te-panie-walcza-o-wczasy-i-samochod-glosowanie-trwa-zobacz-kto-ma-obecnie-najwieksza-szanse-na-wygrana/ar/c1p2-28872763

Analiza obecności kobiet w tekstach publikowanych na „Katowice. Nasze miasto” w okresie 1-30 kwietnia 2026 r.

Kobiety na tym portalu są ukazywane najczęściej w kontekście swojego wyglądu zewnętrznego oraz wieku np. w tekstach „Kobieca Twarz Roku 2026 z Katowic - ostatnie dni głosowania! Oto Córki, Matki i Kobiety dojrzałe! Do wygrania samochód i...” oraz „Zobacz galerię zdjęć par z Katowic, które biorą udział w plebiscycie Razem Najlepiej 2026!”
https://katowice.naszemiasto.pl/kobieca-twarz-roku-2026-z-katowic-ostatnie-dni-glosowania-oto-corki-matki-i-kobiety-dojrzale-do-wygrania-samochod-i/ar/c1p2-28806971
https://katowice.naszemiasto.pl/zobacz-galerie-zdjec-par-z-katowic-ktore-biora-udzial-w-plebiscycie-razem-najlepiej-2026/ar/c6p1-28768319
Bardzo często pojawiają się sformułowania: „Kobieca Twarz Roku”, „zobacz zdjęcia”, „poznaj panie”. Kobieta pojawia się jako osoba do oglądania i oceniania.
W kwietniu jest kilka tekstów o plebiscycie „Kobieca Twarz Roku 2026” na portalu nasze miasto dla różnych miejscowości, gdzie wciąż powtarzają się sformułowania podkreślające ich wiek i role społeczne: młodość, macierzyństwo, dojrzałość.
W materiałach dotyczących uczestnictwa kobiet w kulturze bardzo często pojawiają się sformułowania typu: „te dziewczyny zrobiły wrażenie”, „piękne panie podbiły parkiety”, „wyglądały zjawiskowo”, które infantylizują kobiety.
Pojawia się także tekst o „kobietach sukcesu” w kontekście „najbogatszych kobiet”, ale jest to raczej wyjątek niż reguła pokazywania kobiet na tym portalu.
https://katowice.naszemiasto.pl/ktore-kobiety-w-polsce-sa-najbogatsze-sprawdz-ranking-2026-na-liscie-sa-tez-slazaczki-te-panie-wiedza-jak-zarabia-sie-duze-pieniadze/ar/c1p2-28791931

Analiza obecności kobiet w tekstach publikowanych na portalu sosnowiec.pl w okresie 1-30 kwietnia 2026 r.

Portal zawiera przede wszystkim informacje o: aktualnościach miejskich, wydarzeniach kulturalnych, sporcie, edukacji, inwestycjach.
Kobiety pojawiają się najczęściej w tekstach dotyczących kultury i wydarzeń społecznych, znacznie rzadziej występują w tekstach dotyczących inwestycji czy gospodarki.
https://www.sosnowiec.pl/2026/04/bez-kategorii/koncert-inaugurujacy-xxv-festiwal-sdmzin/
https://www.sosnowiec.pl/2026/04/kultura/wystawa-prac-malarskich-elzbiety-jach/59723/
https://www.sosnowiec.pl/2026/04/kultura/wystawa-malarstwa-a-golec-e-monety-i-j-stan-obszary-wydzielone/59605/

Podsumowanie:
Kobiety pojawiają się w analizowanych materiałach na tych konkretnych portalach (w okresie od 1 do 30 kwietnia 2026 roku) głównie w kilku powtarzających się kontekstach:
- ofiary przestępstw lub wypadków
- plebiscyty i konkursy związane z wyglądem lub rolami społecznymi
- zdrowie
- role społeczne oraz wiek: matki i seniorki
W porównaniu do mężczyzn kobiety są rzadziej bohaterkami tekstów „sprawczych”, bo to właśnie mężczyźni występują jako eksperci, politycy, prezesi, sportowcy.
Kobiety natomiast częściej pojawiają się jako osoby poszkodowane, uczestniczki konkursów, bohaterki historii emocjonalnych, matki/córki/seniorki.
Powtarzające się zwroty w tekstach, w których występują kobiety to: „kobieta”, „seniorka”, „matka”, „córka”, „pani”, „nastolatka”, „zaginiona”, „ofiara”, „piękne kobiety”, „wspaniałe kobiety”, „kobiety dojrzałe”. Częściej są one opisywane przez swój wiek, wygląd, relacje rodzinne. W tym samym czasie w tekstach o mężczyznach częściej pojawia się ich zawód czy funkcja społeczna/polityczna. Co więcej, bardzo często tekstom o kobietach towarzyszą galerie zdjęć, zwłaszcza w pojawiającym się tu kilkukrotnie plebiscycie „Kobieca Twarzy Roku”. Na portalach Nasze Miasto (Katowice i Dąbrowa Górnicza) galerie zdjęć są w zasadzie najważniejszym elementem materiału.

Widoczna jest silna stereotypizacja ról, a kobiety są rzadziej niż mężczyźni pokazywane jako ekspertki, liderki, komentatorki polityczne, specjalistki.
We wszystkich portalach lokalnych porównanie tekstów dotyczących kobiet i mężczyzn sprowadza się do zasady:
kobiety → emocje, relacje, wygląd, bezpieczeństwo, zdrowie
mężczyźni → sprawczość, decyzje, praca, technika, polityka, sport

Jest to oczywiście niewielki okres czasu i ograniczona liczba tytułów, jednak nadal mówi to bardzo dużo o sposobie stereotypizowania kobiet w mediach lokalnych.
Nawet w tym krótkim okresie analizy można zauważyć, że kobiety regularnie pojawiają się w podobnych rolach: jako ofiary, matki, uczestniczki konkursów, bohaterki historii emocjonalnych lub osoby oceniane przez pryzmat wyglądu.
Po drugie, jeśli kobiety rzadziej przedstawiane są jako ekspertki, liderki, a częściej jako bohaterki historii rodzinnych, sensacyjnych, ofiary przemocy i przekroczeń, a także uczestniczki konkursów oceniających ich wygląd, to czytelniczki i czytelnicy takich portali zaczynają traktować taki podział jako zupełnie naturalny.
Nawet tak niewielka próba może być wartościowa jakościowo. W badaniach mediów chodzi w dużej mierze o identyfikację dominujących narracji i mechanizmów. Jeżeli podobne schematy pojawiają się w tym samym czasie na kilku różnych portalach lokalnych, które opisują różne miasta, to sugeruje, że nie są one przypadkowe, lecz wynikają z szerszych kulturowych wzorców obecnych w mediach.

Dlatego ta analiza – mimo wspomnianych już ograniczeń – pozwala jednak pokazać ważny i niepokojący mechanizm społeczny: kobiety wciąż są przedstawiane w mediach, a z pewnością w analizowanych tu mediach lokalnych, najczęściej przez pryzmat emocji, wyglądu i relacji społecznych, a nie sprawczości, kompetencji czy władzy.

Warto w tym miejscu podkreślić, że sposób przedstawiania kobiet i mężczyzn w mediach nie jest kształtowany wyłącznie przez decyzje redakcyjne. Ogromne znaczenie, w tym zakresie, mają także algorytmy mediów społecznościowych i wyszukiwarek internetowych, które promują treści generujące większe zainteresowanie, emocje i zaangażowanie odbiorców. Jeżeli stereotypowe przedstawienia kobiet są częściej klikane, komentowane lub udostępniane, algorytmy mogą wzmacniać ich widoczność, utrwalając istniejące schematy i nierówności.
Dlatego także z tego względu przedstawiona analiza nie powinna być traktowana jako kompleksowe badanie mediów lokalnych. Jest to raczej niewielki monitoring jako punkt wyjścia do dalszej refleksji nad tym, w jaki sposób media współtworzą nasze wyobrażenia o kobietach i mężczyznach oraz jakie konsekwencje społeczne mogą mieć i mają powtarzające się narracje. Nie chodzi o wskazywanie „winnych” czy ocenianie poszczególnych redakcji. Celem jest dialog o równości i odpowiedzialności za kształtowanie społecznych wyobrażeń o rolach płciowych.

Czasem zmiana społeczna zaczyna się od prostych pytań:
Jak często kobiety a jak często meżczyźni pojawiają się w codziennych materiałach dotyczących polityki, gospodarki, nauki lub technologii?
Jakie cechy przypisuje się kobietom, a jakie mężczyznom w tych materiałach?
Kto częściej występuje jako osoba podejmująca decyzje i mająca wpływ na rzeczywistość?
Czy widzisz tego rodzaju zależność?
Jakie zdjęcia towarzyszą materiałom o kobietach, a jakie materiałom o mężczyznach?
Jak rozumiesz równość? Jak można organizować przestrzenie, w których różnorodne doświadczenia kobiet i mężczyzn są reprezentowane w sposób równościowy i pełny?

Autorki: Sylwia Góra, Anna Dęboń